Hastalığın /Durumun/ Oluşumun;

Tanımı: Vücuttaki her hücrenin işlevini yapabilmesi için oksijene ihtiyacı vardır. Hücre oksijeni kullanır ve karbondioksit açığa çıkar. Vücut için zararlı olan karbondioksit hızla vücuttan uzaklaştırılmalıdır. Nefes alıp-verilerek oksijen vücuda alınır ve karbondioksit dışarı verilir. Kan solunumla alınan oksijeni akciğerlerden hücrelere taşır ve karbondioksiti dışarı atılmak üzere akciğerlere taşır. Sağlıklı olmayan akciğerler vücudun ihtiyacı olan oksijen ve karbondioksit döngüsünü sağlayamazlar. Bunun sonucunda vücut hücreleri solunum ihtiyacı için sinyal göndermeye başlarlar ve kronik nefes darlığı yorgunluk ve tükenmişlik hissi hayat kalitesini azaltır. Vücut için yeterli oksijen temini ve karbondioksit atılımı sağlanamazsa yaşam da kısalabilir. Eğer hasta akciğerler oksijen ve diğer medikal tedavilerle düzelemeyecek kadar hasar görmüşse kişi akciğer nakli adayı olabilir.

Akciğer nakli, tedaviye yanıtsız, kronik akciğer hastalıklarında uygulanan, yaşam süresini ve yaşam kalitesini arttırdığı gösterilmiş bir cerrahi işlemdir.

KOAH (Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı), pulmoner fibroz (Akciğer katılaşması), kistik fibroz, yatgın bronşektazi  ve pulmoner hipertansiyon (küçük dolaşımın yüksek tansiyonu) hastaları en sık nakil gereken gruplardır.

Şikayetleri: Akciğer nakli adayı hastalarda ileri derecede solunum tetmezliği vardır. En sık şikâyetler nefes darlıığı, öksürük, balgam, kanlı balgam

Bulguları: Hastalar siyanotiktiler, çomak parmak görülebilir. Göğüs ön-arka çapı artmıştır (fıcı göğüs). Solunum seslerini dinlemekle sıklıkla yaygın raller ve ronküsler duyulur.

Tanısı İçin Neler Yapılmalıdır: Akciğerlere giden kan ve hava desteğini tespit etmek için Ventilasyon/Perfüzyon taraması (bu girişim bir toplar damara radyoaktif madde enjekte edilerek yapılır)

  • Akciğer boyutlarını ve fonksiyonlarını tespit etmek için akciğer fonksiyon testleri (bir makine içine hava üflemeyi ve içinden hava çekmeyi gerektirir)
  • Akciğerlerin 3 boyutlu görüntülenmesi için, göğüs bilgisayarlı tomografisi istenmesi
  • Bunlara ek olarak rutin hemogram, kan biyokimyası, kan grubu tayini, nakil yapılan akciğerin red veya ciddi bir iltihaplanma riskinin ve diğer organ fonksiyonlarının tespiti
  • Kemik yoğunluk testi (dansitometri)
  • Egzersiz kapasitesi
  • Nakil ekibinin değerlendirme yapmak adına gerekli gördüğü diğer testler
  • Hastaya yapılan testler, görüşmeler ve hastanın tıbbi hikayesinden elde edilen tüm bilgiler değerlendirilerek hastanın akciğer nakli adayı olup-olmadığına karar verilir. Yine akciğer nakil ekibi, hastanın programın gereklerini karşılayabilecek desteğinin olup-olmadığını araştıracaktır.
  • Farklı nakil programları nakil değerlendirilmesi için ek kriterlere sahip olabilir.

Tedavisi İçin Neler Yapılmalıdır: Nakil kararı alınan hasta operasyona alınır.

Ölümünden sonra organların kullanılmasına izin veren kişilerden alınan akciğerler, karmaşık bir cerrahi operasyonun ardından hasta akciğerlerin yerine nakledilmektedir. Tek veya çift taraflı nakil kararı alınmasına bağlı olarak göğüs kafesinde yapılacak kesiyi takiben akciğer cerrahi olarak çıkarıldıktan sonra, sağlıklı organlar nakledilir.  

Tedavisi Sonrası Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar Nelerdir: Başarılı bir nakil sonrası sağkalım için en kritik dönem nakil sonrası ilk yıldır. Bu süreç cerrahi komplikasyonlar, organın reddi ve enfeksiyon sağkalım için büyük tehdittir. İlk yılı yaşayabilen hastaların 3 yıl veya daha uzun yaşama şansı oldukça yüksektir. Günümüzde 15 yıl ve daha uzun yaşayan akciğer nakli yapılmış hasta vardır.